Yoğunluk kavramı nasıl tanımlanır
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın algılandığını anlatan bir ölçüttür; lezzet zenginliğiyle aynı şey değildir. Değerlendirmeye ateşlemeden başlamak doğru olur, çünkü kuru yaprağın ham kokusu size bir başlangıç ölçüsü sağlar özellikle tadıma yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir ayrıntıdır. Burada tadımda no. 1 tubos benzeri tüple korunan bir kutu ve no. 2 torpedo benzeri tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Yakılmamış çubuğu çekerken ağıza gelen tat ne kadar net ise yoğunluk o ölçüde fazla demektir hem de bu basit adım bütün notları daha sağlam bir zemine dayandırır. Notu hemen yazmak iyi olur, zira bellek çabucak silikleşir. Her çubuğu birkaç kez denemek hatayı azaltır zira kalabalık yerlerde ince notalar çabucak kaçırılır. Yoğunluk tek başına iyilik ölçüsü sayılmaz; sadece şiddeti gösterir. Kısacası ilk denemede acele etmemek hem de ölçütleri baştan netleştirmek işin temeli sayılır. Kriter belli olunca her çubuk aynı terazide tartılır ve notlar birbiriyle tutarlı olur. Değerlendirme esnasında telefon uzakta kalırsa odaklanma artar.
İlk üçte bir bölümden sonuna aroma yolculuğu
Bir çubuğun aroması baştan sona aynı kalmaz; bu yüzden aroma gücünü tek bir çekişle değerlendirmek doğru olmaz ayrıca baştan acele edip hüküm vermek sık görülen bir hatadır. Başlangıç bölümde tat genellikle yumuşak ama net gelir elbette bu sıralama her çubukta birebir tekrar etmeyebilir. No. 3 tubos tadım notları benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım çabuk geçer zira gerçek karakter çoğu zaman burada saklıdır. İkinci evrede aroma gücü çoğu zaman zirveye yaklaşır ve tonlar belirginleşir ve genellikle ilk birkaç çekişten çıkarılan sonuç yarım kalır. Romeo y julieta petit churchills gibi kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha geç görülür nitekim bu yüzden sakin ilerlemek fayda getirir. Son bölümde ısı arttığından sertçe tonlar öne çıkabilir gerçekten ısınmış yaprak asıl tadını yalnızca ortalarda gösterir. Her evre için ayrı bir not vermek daha tutarlı sonuç sağlar. Evrelerin sınırı genellikle net değildir, bu yüzden kabaca üçe bölmek işinizi görür. Değişimleri fark etmek adına çekiş aralığını değiştirmemek önemlidir. Art arda nefes almak ısıyı artırır hem de tadı çarpıtır.
Tadım notlarında basit puan ölçeği kurmak
Aroma gücünü sayıya dökmek öznel izlenimi daha net kılar her zaman aynı aydınlatma ile sessiz bir ortam seçilmelidir. Birden beşe giden bir ölçek çoğu tadımcı için işe yarar bu durum tadım notlarını kişiden kişiye daha tutarlı kılar. 1 hafif aromayı, beş ise damakta baskın duran güçlü notayı gösterir bu sayede dikkat bölünmez ve not kalitesi artar. On beş dakikalık puro benzeri ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla düşük puanlarda yer alır ve sonradan bakıldığında neyi kastettiğiniz hemen hatırlanır. Petit julietas 25'lik benzeri aynı boydaki bir kutu de yumuşak tonları yüzünden benzer bir puan çıkarabilir aksi halde aynı çubuk iki ayrı not alabilir. Notu vermeden önce en az üç nefes yapmak gerekir diğer taraftan ondalık puanlar vermek gereksiz bir karmaşa getirir. Skalayı her seferinde aynı tutmak kıyaslamayı mümkün kılar. Skalanın ortası genellikle tercih edilen değerdir, zira ılımlı çubuklar çoğunluğu oluşturur. Uç noktalardaki puanlar yalnızca belirgin hâllerde verilmelidir. Bu sayede kayıtlar anlamlı olur.
Kalın çubuk ile ince çubuk arasında yoğunluk farkı
Çap, yanışın sıcaklığını ve aroma gücünü doğrudan değiştirir bu nedenle yanış hattının düzgün ilerlemesini da gözlemek gerekir. Dar çaplı bir çubuk hızla yanar, dolayısıyla baharatlı notalar çabuk belirir nitekim dar çaplılarda ısı artışı çok daha çabuktur. İnce çaplı kısa puro gibi ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi kolayca fark edersiniz yanma temposu de tadı hemen etkileyen bir unsurdur. Geniş çaplı gövdelerde duman daha serin akar ama aromalar sonradan açılır ve bu çabukluk aromanın algılanma süresini kısaltır. Tadımda regalias de londres benzeri bal ve badem tonlu bir kutu bu çizgiyi iyi örnekler kül oluşumu dengesizse not kısmına yazılmalıdır. Serin duman aromayı daha ayrıntılı kılar fakat gücünü azaltmaz aksine geniş gövdede ısı daha geniş bir alana dağılır. Bu yüzden çapı not defterine eklemek unutulmamalı. Değişik çaplarda iki ürünü aynı günde denerken ilk olarak inceyi sonra geniş çaplıyı seçmek mantıklıdır. Bu şekilde güçlü tat hafif olanın tadını bastırmaz. Aradaki bekleme zamanı en az otuz dakika olmalıdır.
Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme
Lezzet iki yoldan gelir: damaktaki tat ve burun boşluğunun yakaladığı koku hâlbuki ikisi birbirini besler fakat eş anlamlı değildir. Yoğunluğu dikkatle yorumlamak adına ikisini ayrı kaydetmek gerekir bu fark ilk bakışta önemsiz gelse de sonuçları epey etkiler. Dumanı ağızdan bırakırken burun yoluyla hafifçe bırakmak retrohale denemesidir örneğin ılık bir nefes kokuyu çok geniş gösterir. Short churchills gibi kremsi bir robusto bu denemede aroma tarafını net gösterir üstelik nezle halindeyken yapılan değerlendirmeler sağlam olmaz. Short sports gibi ince bir çubuk ise kuru tonu daha kısa geçirir sert bir nefes de narin tonları örter. Yoğunluk dilde düşük ama burunda belirgin çıkabilir benzer biçimde çok sıcak bir öğünden hemen sonra algı azalır. Bu iki izlenimi yan yana koymak aydınlatıcıdır; Bu iki notu ayırmak yanılgıyı giderir. Acemi kişiler açısından ilk adımda koku yoluyla algılanan notalara odaklanmak işi basitleştirir. Deneyim arttıkça damak kısmı de ayrıntı göstermeye başlar. Farklı kokuları isimlendirmeyi denemek algıyı güçlendirir.
Tadımdan önce damağı sıfırlamanın yolları
Damak yorulduğunda aroma gücü olduğundan zayıf algılanır üstelik yemek arasında tadım yapacaksanız bu ayrıntı iyice değer kazanır. Bu yüzden her denemeden önce oda sıcaklığında bir yudum su içmek iyi bir alışkanlıktır bu küçük özen yoğunluğun olduğu gibi görmenizi mümkün kılar. Wide churchills aroma profili benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa sade soda daha uygundur çünkü doymuş bir ağız en güçlü aromayı bile soluk gösterir. Şekersiz kahve kakao tonlarını güçlendirir, şekerli içecek ise notaları bastırır ayrıca çok soğuk sıvılar damağı duyarsızlaştırır ve tat hissini düşürür. Puritos serisi nasıl içilir gibi ince ve beşli bir pakette çiçeksi notası su ile daha net anlaşılır o nedenle hazırlık aşaması atlanmamalıdır. Yanındaki içeceği her tadımda sabit tutmak kıyası korur nitekim yoğun şekerli içecekten hemen sonra baharatlı tonlar olduğundan sert görünür. Yemekten hemen sonra değerlendirme yapmak önerilmez. Su ve kahve haricinde çay da düşünülebilir; asıl mesele seçimin şekersiz olmasıdır. Damak temizlendikten ardından iki üç dakika beklemek faydalıdır. Hızlıca girişilen değerlendirme sıklıkla eksik sonuçlanır.
Küçük çubuklarda aroma nasıl okunur
Sigarillo ölçüsünde içim kısa olduğundan aroma değişimi daha az bir aralıkta kalır ayrıca ilk izlenim bu ölçülerde çabucak kaybolabilir. Dolayısıyla başlangıç ile bitiş arasındaki farkı yakalamak özen ister bu sebeple kısa bir ölçü uzun bir puroya oranla daha sabırlı izlenmelidir. 20 club sigarillo nasıl içilir gibi club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi genişletir böylece aroma gücünü izlemeyi kolaylaştırır çünkü her nefesin payı daha büyüktür. Tadımda 20 mini sigarillo gibi mini ölçü ise kakao notasını hızla ortaya koyup sona erer çünkü değişim uzun süre değil saniyeler içinde gerçekleşir. Mini ölçülerde iki adet tadmak tek çubuktan daha güvenilir sonuç sunar bu nedenle düzenli ve eşit aralıklı çekiş önerilir. Kutu aroması yakmadan önceki ilk notu belirler bu nedenle yazmayı yanış sürerken değil hemen bitince denemek kolaylık sağlar. Bunu ayrıca kaydetmek iyidir. Boy kısaldıkça aroma ayrıntısı daralır, fakat güç hissi aynı kalabilir. Bu yüzden sigarillo notlarını büyük boy notlarıyla birebir karşılaştırmamak daha doğru olur. Ayrı bir bölüm açmak yararlıdır.
Tadım defteri tutmak ve aynı çubuğu tekrar denemek
Tek seferlik bir tadım aroma gücü konusunda güvenilir bir yargı vermez demek ki her deneme bir öncekinin üstüne eklenir. Ruh hali, ortam ile zaman izlenimi değiştirir bu düzen üç dört tadımdan ardından belirgin katkı sağlar. Dolayısıyla küçük bir not defteri tutmak fayda sağlar aksi takdirde benzer notalar her seferinde yeniden öğrenilir. 20 aniversario benzeri yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde denendiğinde kakao notası değişiyor mu görülür ayrıca aynı ürüne geri dönüp bakmak gelişimi ölçmenizi sağlar. Bastiones kutusu tadım notları gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise yoğunluk puanının ne kadar oynadığını ortaya koyar bu durum boşa emeğe neden olur. Saat, puro ismi ile puan deftere girilmelidir gerçekten en eski kayıtlar sonradan açıldığında şaşırtıcı farklar gösterir. Puanlar arasında iki basamaktan fazla fark çıkıyorsa koşullar yeniden düşünülmelidir. Zamanla kendi ölçütünüz netleşir. Kayıtta öz ifadeler uzun anlatımlardan daha kullanışlıdır. Mesela orta bölüm güçlü sedir kokusu şeklinde bir kayıt tatmin edici sayılır. Sonradan bakıldığında net kalmalıdır.
Yoğunluk ve gövde farkı tadımda nasıl görülür
Dolgunluk, dumanın damaktaki ağırlığını anlatır; aroma gücü de tatların belirginliğidir çünkü bu iki özellik aynı doğrultuda ilerleme etmek zorunda olmaz. Bu iki kavram çoğu zaman birbirine karıştırılır, hâlbuki ayrı değerlendirilir bu iki kavramı ayrı düşünmek sonuçta daha dürüst bir yorum ortaya çıkarır. Küçük boy yumuşak puro gibi küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olsa da sedir tonunu net taşıyabilir mesela ağır bir içim zayıf bir aromayla gelebilir. La cabaña aroma profili benzeri dengeli bir kutu ise orta dolgunlukla sedir notasını güçlü taşır üstelik ağır bir duman aromasız de olabilir. Yani hafif içimli bir puro güçlü lezzet verebilir aksi durum da mümkündür. Farkı görmek için iki puan tutmak yeterlidir bu sebeple tek kelimeyle güçlü yazmak yerine ikisini ayrı değerlendirmek önerilir. Gövdeye bakıp yoğunluğu tahmin etmek yanıltır. Aynı gövdeli iki çubuk arasında yoğunluk farkı bulmak hassas bir iştir. Bu becerinin ilerlemesi sabır ve düzenli not tutmayı gerektirir. Sonuçta en iyi ölçüt kişisel tercihiniz olacaktır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Oda, aroma algısını en az tütün kadar şekillendirir yani en iyi tadım koşulları sabitlemekle başlar. Fazla kuru bir havada tütün hızlı yanar böylece keskin tonlar öne geçer bu nedenle oda şartlarını da kayda eklemek akıllıca olur. Çok nemli ortamda ise çekiş tıkanır ve aroma silikleşir sıcaklık de tütünün ısınma hızını değiştiren başka bir etkendir. Ahşap kutulu tok puro gibi ahşap kutulu bir purosunu tadarken kutunun tuttuğu nemi hesaba katmak yararlıdır aksi halde iki ayrı günde çıkan not farkı çubuktan sanılabilir. Magnífico onlu kutu yoğunluğu nasıl benzeri orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda denenirse ayrım net okunur değerlendirme anı seçerken bu etkeni unutmayın. Havalandırma ortamdaki yabancı kokuları dağıtır, parfüm ise koku duyusunu şaşırtır oysa asıl etken sıklıkla ortamdaki hava ya da koku olur. Değerlendirmeyi her seferinde aynı odada tekrarlamak en tutarlı yöntemdir. Havasız bir ortamda duman yoğunlaşırsa ikinci denemenin aroması yanlış algılanabilir. Kapı aralığı sağlamak genellikle işe yarar. Hava akımı çok güçlüyse yanış yapısı şaşar.